Stille Nacht, heilige Nacht!

„Stille Nacht, heilige Nacht” to jedna z najbardziej rozpoznawalnych kolęd na świecie. Jej spokojna melodia rozbrzmiewa w kościołach, domach i na bożonarodzeniowych jarmarkach. Choć utwór powstał ponad 200 lat temu w Austrii, do dziś śpiewają go ludzie w wielu krajach i językach.

Jeżeli uczysz się niemieckiego, warto poznać również oryginalne słowa tej pięknej kolędy. Znajdziesz tutaj tekst „Stille Nacht, heilige Nacht” po niemiecku, polskie tłumaczenie, wymowę wybranych zwrotów oraz ciekawostki dotyczące powstania utworu.

Stille Nacht, heilige Nacht – tekst po niemiecku

Oryginalny tekst kolędy napisał Joseph Mohr. Poniżej znajdziesz sześć zwrotek tradycyjnego utworu. W wielu współczesnych wykonaniach śpiewa się jednak tylko trzy z nich.

1. zwrotka

Stille Nacht! Heilige Nacht!
Alles schläft; einsam wacht
Nur das traute heilige Paar.
Holder Knab im lockigen Haar,
Schlaf in himmlischer Ruh!
Schlaf in himmlischer Ruh!

2. zwrotka

Stille Nacht! Heilige Nacht!
Gottes Sohn! O wie lacht
Lieb' aus deinem göttlichen Mund,
Da uns schlägt die rettende Stund'.
Jesus in deiner Geburt!
Jesus in deiner Geburt!

3. zwrotka

Stille Nacht! Heilige Nacht!
Die der Welt Heil gebracht,
Aus des Himmels goldenen Höh'n
Uns der Gnaden Fülle lässt seh'n:
Jesum in Menschengestalt,
Jesum in Menschengestalt.

4. zwrotka

Stille Nacht! Heilige Nacht!
Wo sich heut alle Macht
Väterlicher Liebe ergoss,
Und als Bruder huldvoll umschloss
Jesus die Völker der Welt,
Jesus die Völker der Welt.

5. zwrotka

Stille Nacht! Heilige Nacht!
Lange schon uns bedacht,
Als der Herr vom Grimme befreit,
In der Väter urgrauer Zeit
Aller Welt Schonung verhieß,
Aller Welt Schonung verhieß.

6. zwrotka

Stille Nacht! Heilige Nacht!
Hirten erst kundgemacht
Durch der Engel Halleluja
Tönt es laut von fern und nah:
Christ, der Retter ist da!
Christ, der Retter ist da!

Stille Nacht, heilige Nacht – tłumaczenie na język polski

Poniżej znajdziesz polskie tłumaczenie najczęściej śpiewanych zwrotek. Jest to przekład znaczenia, a nie oficjalna polska wersja przeznaczona do śpiewania.

1. zwrotka – tłumaczenie

Cicha noc! Święta noc!
Wszystko śpi, czuwają tylko
Najdroższa, święta para.
Piękne Dziecię o kręconych włosach,
Śpij w niebiańskim spokoju!
Śpij w niebiańskim spokoju!

2. zwrotka – tłumaczenie

Cicha noc! Święta noc!
Syn Boży! Jakże promienieje
Miłość z Twoich boskich ust,
Gdy wybija dla nas godzina zbawienia.
Jezu, w chwili Twoich narodzin!
Jezu, w chwili Twoich narodzin!

6. zwrotka – tłumaczenie

Cicha noc! Święta noc!
Najpierw pasterzom ogłoszona,
Przez anielskie Alleluja
Rozbrzmiewa głośno z daleka i z bliska:
Chrystus, Zbawiciel jest tutaj!
Chrystus, Zbawiciel jest tutaj!

Co oznacza tytuł Stille Nacht, heilige Nacht?

Tytuł niemieckiej kolędy można przetłumaczyć dosłownie jako „Cicha noc, święta noc”.

Warto zapamiętać kilka słów, które pojawiają się w utworze:

Niemieckie słowo lub wyrażenie	Tłumaczenie
stille Nacht	cicha noc
heilige Nacht	święta noc
alles schläft	wszystko śpi
einsam wacht	czuwa samotnie
das heilige Paar	święta para
der Knabe	chłopiec, dziecię
himmlische Ruh	niebiański spokój
Gottes Sohn	Syn Boży
die Liebe	miłość
die Hirten	pasterze
die Engel	anioły
der Retter	zbawiciel
die Geburt	narodziny

To dobry sposób na naukę niemieckiego w świątecznym klimacie. Zamiast zapamiętywać pojedyncze słówka z listy, możesz poznawać je w kontekście całych zdań.

Jak powstała kolęda Stille Nacht, heilige Nacht?

Historia tej kolędy rozpoczęła się w Austrii na początku XIX wieku.

Autorem tekstu był Joseph Mohr, a muzykę skomponował Franz Xaver Gruber. Co ciekawe, słowa powstały wcześniej niż melodia.

Joseph Mohr napisał wiersz w 1816 roku w Mariapfarr, w austriackim regionie Lungau. Dwa lata później, przed Bożym Narodzeniem 1818 roku, przekazał tekst Franzowi Xaverowi Gruberowi, prosząc go o skomponowanie muzyki.

Pierwsze wykonanie odbyło się 24 grudnia 1818 roku w kościele św. Mikołaja w Oberndorfie koło Salzburga.

Joseph Mohr śpiewał partię tenorową i akompaniował na gitarze, natomiast Franz Xaver Gruber wykonywał partię basową.

Właśnie w taki sposób narodziła się kolęda, która z czasem podbiła cały świat.

Dlaczego Stille Nacht śpiewano przy akompaniamencie gitary?

Z powstaniem kolędy wiąże się popularna opowieść o zepsutych organach kościelnych. Według jednej z wersji mysz miała uszkodzić instrument, przegryzając jego miechy. Dlatego podczas pierwszego wykonania wykorzystano gitarę.

Jest to jednak przede wszystkim znana legenda. Nie ma pewności, że właśnie awaria organów była przyczyną użycia gitary. Historyczne dokumenty potwierdzają natomiast, że podczas pierwszego wykonania Joseph Mohr akompaniował na tym instrumencie.

Dlaczego Stille Nacht stała się sławna na całym świecie?

Początkowo kolęda była znana przede wszystkim w regionie Salzburga. Z czasem zaczęła rozprzestrzeniać się po Europie, a następnie dotarła do innych części świata.

Dużą rolę w jej popularyzacji odegrały rodziny śpiewaków z Tyrolu, które wykonywały utwór podczas występów poza Austrią.

Dzisiaj „Stille Nacht, heilige Nacht” jest śpiewana w setkach języków i dialektów. Doczekała się licznych aranżacji – od tradycyjnych wykonań chóralnych po wersje popowe i instrumentalne.

W 2011 roku kolęda została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO w Austrii.

Stille Nacht, heilige Nacht – jedna z najpiękniejszych niemieckich kolęd

„Stille Nacht, heilige Nacht” to utwór, który od pokoleń towarzyszy obchodom Bożego Narodzenia. Jego wyjątkowość polega na prostocie melodii i przesłaniu pokoju, miłości oraz nadziei.

Dla osób uczących się języka niemieckiego kolęda jest również ciekawym materiałem do nauki słownictwa. Można poznać dzięki niej świąteczne wyrażenia, a przy okazji dowiedzieć się czegoś o austriackiej kulturze i tradycjach.

A Ty znasz tę kolędę w niemieckiej wersji? Czy śpiewasz ją podczas Wigilii, czy może znasz ją przede wszystkim z niemieckich jarmarków bożonarodzeniowych?

Podziel się w komentarzu swoimi wspomnieniami związanymi z „Stille Nacht, heilige Nacht”.