„Byłam opiekunką w Niemczech” – recenzja książki Janiny Lendy. Prawdziwy obraz pracy w opiece?

„Byłam opiekunką w Niemczech” Janiny Lendy to książka napisana przez kobietę, która jako opiekunka osób starszych wyjechała do pracy w Niemczech. Sięgając po nią, spodziewałam się przede wszystkim opowieści o życiu na niemieckich sztelach, trudnych podopiecznych, rodzinach i codzienności opiekunki. Tymczasem książka wywołała we mnie przede wszystkim jedno pytanie: czy można pracować w opiece przez lata i jednocześnie tak niewiele wiedzieć o własnych prawach?

Już pierwsze strony wzbudziły moje zainteresowanie. Autorka otwarcie przyznaje, że głównym powodem wyjazdu do pracy w Niemczech były pieniądze. I właśnie ta szczerość bardzo mi się spodobała. Bez dorabiania wielkiej ideologii, bez opowieści o misji i poświęceniu – po prostu chciała zarobić.

Niestety, im dalej czytałam, tym większe miałam wątpliwości.

Jeśli masz ochotę sięgnąć po kolejne historie związane z życiem, pracą i doświadczeniami opiekunek, zapraszam również do mojej książki „Perły rzucone przed damy” oraz moich e-booków dostępnych na Nuffy. Znajdziesz w nich moje własne spojrzenie na pracę w opiece, relacje z podopiecznymi i codzienność na niemieckich sztelach. 

Jeśli jesteś opiekunką osób starszych w Niemczech – być może znajdziesz tam coś, co dobrze znasz z własnego doświadczenia.

Janina Lenda – opiekunka osób starszych w Niemczech

Janina Lenda wyjechała do Niemiec jako 63-letnia emerytka, bez dobrej znajomości języka niemieckiego. O pracy opiekunki wiedziała mniej więcej tyle, ile wiele osób rozpoczynających swoją przygodę z pracą za granicą – miała zajmować się starszymi, często schorowanymi osobami.

Autorka opisuje kolejne miejsca pracy, podopiecznych oraz sytuacje, z którymi musiała się mierzyć. I trzeba przyznać jedno: nie każda opiekunka zdecydowałaby się na wykonywanie części opisanych przez nią czynności.

Tym bardziej zaskakiwało mnie, że Janina często nie rozumiała, dlaczego inne opiekunki narzekały na swoje miejsca pracy albo nie chciały wracać na konkretne sztelę.

Dwie godziny wolnego – czy to naprawdę wszystko?

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów książki jest temat dwóch godzin wolnych dziennie. Autorka wielokrotnie podkreśla, jak bardzo walczyła o ten czas.

I właśnie tutaj podczas lektury zaczęła mi opadać szczęka.

Jeżeli opiekunka w nocy musi wstawać do podopiecznego, trudno uznać, że dwie godziny w ciągu dnia powinny służyć wyłącznie odsypianiu nieprzespanej nocy. W moim rozumieniu czas wolny opiekunki powinien być czasem dla niej samej – na spacer, zakupy, kawę, spotkanie z kimś, odpoczynek czy zwyczajne nicnierobienie.

Bo opiekunka osób starszych również jest człowiekiem.

I właśnie dlatego książka może być dla wielu osób bardzo ciekawym materiałem do dyskusji o tym, jak wygląda praca w opiece nad osobami starszymi w Niemczech i gdzie kończy się pomoc podopiecznemu, a zaczyna wykorzystywanie opiekunki.

Praca w opiece w Niemczech – gdzie są granice?

W książce znalazły się również sytuacje, które z perspektywy osoby mającej doświadczenie w opiece mogą budzić spore kontrowersje.

Autorka opisuje między innymi naukę wykonywania zastrzyków z insuliny czy mierzenia poziomu cukru u podopiecznej. Wspomina także o przenoszeniu osób bez odpowiedniego sprzętu lub pomocy drugiej osoby, wielogodzinnym sprzątaniu i pracy od rana do późnego wieczora.

Czytając te fragmenty, zastanawiałam się, czy autorka rzeczywiście zdawała sobie sprawę z tego, jakie są granice obowiązków opiekunki osób starszych.

Bo praca w opiece nad seniorem nie powinna oznaczać dostępności przez całą dobę.

„Byłam opiekunką w Niemczech” – książka, która daje do myślenia

Nie oznacza to jednak, że uważam książkę za niepotrzebną. Wręcz przeciwnie.

„Byłam opiekunką w Niemczech” warto przeczytać właśnie dlatego, że pokazuje pewien konkretny sposób myślenia o pracy opiekunki. Dla osoby rozpoczynającej pracę w Niemczech może być nawet punktem wyjścia do zadania sobie ważnych pytań:

• Co właściwie należy do obowiązków opiekunki?
• Jak powinien wyglądać czas wolny?
• Czy trzeba spełniać każdą zachciankę podopiecznego?
• Czy opiekunka ma prawo odmówić wykonania określonych czynności?
• Gdzie szukać informacji o swoich prawach?
• Czy każda sztela wygląda tak samo?

Moim zdaniem szczególnie ważne jest to ostatnie pytanie. Nie każda praca w opiece w Niemczech wygląda tak samo. Różnią się podopieczni, rodziny, warunki mieszkaniowe, zakres obowiązków i atmosfera.

Opiekunka też ma prawo odpocząć

W książce bardzo mocno wybrzmiewa dla mnie jeszcze jeden problem – przekonanie, że dobra opiekunka to taka, która cały czas jest potrzebna.

Gotuje. Sprząta. Pomaga. Obsługuje rodzinne spotkania. Jest dostępna od rana do wieczora. A kiedy zostaje jej chwila wolnego, najlepiej żeby przeznaczyła ją na odsypianie.

Tylko że opieka nad seniorem nie powinna oznaczać rezygnacji z własnego życia.

Opiekunka również ma prawo usiąść przy stole i zjeść spokojnie posiłek. Ma prawo wyjść z domu. Ma prawo odpocząć. Ma prawo nie być dostępna przez każdą minutę doby.

I być może właśnie dlatego ta książka jest tak interesująca – niekoniecznie jako poradnik, ale jako punkt wyjścia do rozmowy o pracy opiekunek osób starszych w Niemczech.

Czy warto przeczytać „Byłam opiekunką w Niemczech”?

Tak, ale z pewnym dystansem.

Podczas lektury warto pamiętać, że jest to historia konkretnej osoby, widziana z jej własnej perspektywy. Nie traktowałabym więc opisanych sytuacji jako uniwersalnego obrazu wszystkich niemieckich podopiecznych, rodzin czy warunków pracy.

Dla mnie książka Janiny Lendy jest przede wszystkim opowieścią o tym, jak łatwo można przyzwyczaić się do przekraczania własnych granic, jeśli człowiek nie zna swoich praw albo uważa, że „tak po prostu wygląda praca opiekunki”.

I właśnie dlatego warto ją przeczytać.

Nie po to, żeby bezkrytycznie przyjąć wszystko, co zostało w niej napisane. Wręcz przeciwnie – żeby czytając, zadawać pytania.

Bo świadoma opiekunka to nie ta, która zrobi wszystko.

To ta, która wie, co należy do jej obowiązków, zna swoje granice i potrafi o nie zadbać.