Gzik z pieczonymi ziemniakami – przepis na wielkopolskie pyry z gzikiem

Gzik z pieczonymi ziemniakami to proste, tradycyjne danie kuchni wielkopolskiej, które pokazuje, że kilka zwyczajnych składników może stworzyć naprawdę pyszny obiad. Kremowy, lekko kwaśny twarożek z cebulą i szczypiorkiem świetnie pasuje do gorących ziemniaków z chrupiącą skórką.

To właśnie połączenie ziemniaków z gzikiem, nazywane w Wielkopolsce pyrami z gzikiem, jest jednym z najbardziej charakterystycznych sposobów podania tego twarożku. Gzik przygotowuje się na bazie twarogu i śmietany, a jego smak podkreślają przede wszystkim cebula, szczypiorek, sól i pieprz. 

W tej wersji zamiast gotowania ziemniaków w mundurkach proponuję je upiec w piekarniku. Dzięki temu skórka jest przyjemnie chrupiąca, a środek pozostaje miękki i kremowy.

Gzik z pieczonymi ziemniakami – składniki na 4 porcje

Pieczone ziemniaki

• 1,2 kg ziemniaków

• 2 łyżki oleju

• 1 łyżeczka soli

• 1/2 łyżeczki słodkiej papryki

• 1/2 łyżeczki suszonego majeranku

• szczypta pieprzu

Gzik

• 500 g twarogu półtłustego

• 150 g kwaśnej śmietany 18%

• 1 średnia cebula

• 1 pęczek szczypiorku

• sól

• świeżo mielony czarny pieprz

Możesz również dodać:

• 2–3 rzodkiewki

• 1 mały ząbek czosnku

• odrobinę koperku

Podstawowa wersja jest naprawdę prosta – twaróg, śmietana, cebula lub szczypiorek, sól i pieprz. 

Jak zrobić gzik z pieczonymi ziemniakami?

1. Przygotuj ziemniaki

Ziemniaki dokładnie umyj i wyszoruj. Nie musisz ich obierać – ziemniaki pieczone w skórce będą miały znacznie ciekawszą strukturę i bardziej intensywny smak.

Osusz je ręcznikiem papierowym. Większe ziemniaki możesz przekroić na pół, mniejsze pozostawić w całości.

Przełóż ziemniaki do miski, dodaj olej, sól, pieprz, paprykę i majeranek. Dokładnie wymieszaj.

Ułóż na blasze wyłożonej papierem do pieczenia.

Piecz w temperaturze 200°C góra-dół przez około 45–60 minut, zależnie od wielkości ziemniaków. W połowie pieczenia możesz je obrócić.

Ziemniaki są gotowe, kiedy skórka jest złocista i chrupiąca, a nóż bez problemu wchodzi do środka.

2. Przygotuj gzik

Twaróg przełóż do miski i rozgnieć widelcem.

Nie musisz ucierać go na idealnie gładką masę. W tradycyjnym gziku dobrze, kiedy wyczuwalne są drobne grudki twarogu. 

Dodaj śmietanę i wymieszaj.

Cebulę bardzo drobno posiekaj. Szczypiorek pokrój w cienkie krążki. Dodaj oba składniki do twarogu.

Dopraw solą i dużą ilością świeżo mielonego pieprzu.

Jeżeli lubisz, możesz dodać drobno pokrojoną rzodkiewkę.

Wymieszaj i odstaw na około 15–20 minut do lodówki, aby smaki się połączyły. 

Jak podawać pyry z gzikiem?

Upieczone ziemniaki przełóż na talerze. Każdy ziemniak natnij wzdłuż i delikatnie rozchyl.

Do środka nałóż dużą porcję gzika.

Możesz dodatkowo posypać całość szczypiorkiem, koperkiem albo świeżo mielonym pieprzem.

Gzik powinien być dobrze doprawiony, ponieważ sam ziemniak ma dość neutralny smak. Właśnie kontrast między gorącym, miękkim ziemniakiem i chłodnym, wyrazistym twarożkiem sprawia, że to danie jest tak dobre.

Gzik poznański czy wielkopolskie pyry z gzikiem?

Określenia gzik poznański, gzik wielkopolski i pyry z gzikiem często pojawiają się przy tym daniu. Sam gzik ma jednak szerszą tradycję regionalną. To tradycyjny twarożek znany na Kujawach, gdzie podawano go z ziemniakami ugotowanymi w mundurkach lub z chlebem. 

Dlatego najprościej powiedzieć, że gzik z ziemniakami jest klasycznym daniem kuchni Wielkopolski, a jego różne odmiany są obecne także w tradycjach sąsiednich regionów.

Czy gzik z pieczonymi ziemniakami to dobry pomysł na obiad?

Zdecydowanie tak. To prosty wegetariański obiad, który nie wymaga wielu składników ani skomplikowanych przygotowań. Ziemniaki praktycznie robią się same w piekarniku, a przygotowanie gzika zajmuje kilka minut.

Co więcej, można go przygotować wcześniej, a ziemniaki wstawić do piekarnika dopiero przed obiadem.

To także bardzo dobry pomysł na tani obiad bez mięsa – podstawą są ziemniaki i twaróg, a resztę stanowią niedrogie dodatki.

Gzik z pieczonym ziemniakiem – kilka wariantów

Jeżeli chcesz trochę urozmaicić klasyczny gzik z pieczonymi ziemniakami, możesz:

• dodać rzodkiewkę,

• zastąpić część cebuli szczypiorkiem,

• dodać odrobinę czosnku,

• posypać ziemniaki świeżym koperkiem,

• dodać na wierzch podsmażoną cebulkę,

• dla bardziej treściwej wersji podać ziemniaki z chrupiącym boczkiem.

Ta ostatnia wersja jest oczywiście mniej tradycyjna i nie jest już daniem wegetariańskim.

Dlaczego warto zrobić gzik z pieczonymi ziemniakami?

Bo to danie jest proste, niedrogie, sycące i naprawdę smaczne. Nie potrzeba mięsa ani wyszukanych składników, żeby przygotować pełnowartościowy obiad.

A jeśli znacie ziemniaki z gzikiem tylko w wersji z ziemniakami gotowanymi w mundurkach, koniecznie spróbujcie wersji z piekarnika. Chrupiąca skórka bardzo dobrze pasuje do chłodnego, kremowego twarożku.

A Wy znacie pyry z gzikiem? Wolicie gzik z ziemniakami gotowanymi w mundurkach czy z chrupiącymi ziemniakami z piekarnika?