Klasyczna sałatka jarzynowa to jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich sałatek. Gotowane ziemniaki, marchew, pietruszka, seler, jajka, ogórki kiszone, zielony groszek, jabłko i cebula połączone majonezem tworzą smak, który wielu osobom kojarzy się ze świętami, rodzinnym stołem i kuchnią babci.
Nie ma jednak jednego obowiązującego przepisu na sałatkę jarzynową. W różnych domach zmieniają się proporcje i dodatki. Jabłko, groszek, ogórki kiszone i cebula bardzo często pojawiają się w domowych wersjach, podobnie jak odrobina musztardy dodawana do majonezu.
W mojej wersji nie ma kukurydzy. Jest za to zielony groszek, kwaśne jabłko i cebula, które świetnie przełamują kremowy smak majonezu.
Sałatka jarzynowa – składniki
Na około 6–8 porcji:
4 średnie ziemniaki
3 marchewki
1 korzeń pietruszki
kawałek selera korzeniowego – około 150 g
4 jajka
4 ogórki kiszone
1 kwaśne, jędrne jabłko
1 mała cebula
1 puszka groszku konserwowego – około 200–240 g po odsączeniu
5–6 łyżek majonezu
1–2 łyżeczki musztardy
sól
świeżo mielony pieprz
Opcjonalnie: 1–2 łyżki posiekanego szczypiorku lub natki pietruszki.
Jak zrobić klasyczną sałatkę jarzynową?
1. Ugotuj warzywa
Ziemniaki, marchew, pietruszkę i seler dokładnie umyj. Najlepiej ugotować je w skórkach na parze, dzięki czemu nie nasiąkną nadmiernie wodą.
Warzywa powinny być miękkie, ale nie rozgotowane. To bardzo ważne, ponieważ zbyt miękkie warzywa podczas krojenia i mieszania zamienią sałatkę w jednolitą papkę.
Po ugotowaniu odcedź je i pozostaw do całkowitego wystudzenia.
2. Ugotuj jajka
Jajka ugotuj na twardo, ostudź i obierz.
3. Pokrój wszystkie składniki
Wystudzone warzywa obierz i pokrój w drobniutką, równą kostkę.
Tak samo pokrój:
jajka,
ogórki kiszone,
jabłko,
cebulę.
Groszek dokładnie odsącz z zalewy.
Równa kostka nie jest tylko kwestią wyglądu – dzięki niej każdy kęs sałatki ma odpowiednią proporcję warzyw, jajka, jabłka i ogórka.
4. Przygotuj cebulę
Cebulę posiekaj bardzo drobno.
Jeżeli jest bardzo ostra, możesz zalać ją na kilka minut wrzątkiem, następnie przelać zimną wodą i dokładnie odsączyć.
5. Wymieszaj składniki
Do dużej miski przełóż:
ziemniaki,
marchew,
pietruszkę,
seler,
jajka,
ogórki kiszone,
jabłko,
cebulę,
groszek.
Delikatnie wymieszaj.
Sos do sałatki jarzynowej
Majonez przełóż do małej miseczki i wymieszaj z 1–2 łyżeczkami musztardy.
Na początek użyj jednej łyżeczki. Jeśli lubisz bardziej wyrazisty smak, dodaj kolejną.
Następnie dodaj sól i pieprz.
Gotowy sos przełóż do sałatki i delikatnie wymieszaj.
Nie dodawaj od razu całego majonezu. Lepiej zacząć od mniejszej ilości i później dołożyć łyżkę lub dwie. Sałatka jarzynowa powinna być kremowa, ale nie powinna pływać w majonezie.
Dlaczego do sałatki jarzynowej dodaje się jabłko?
Jabłko jest jednym z dodatków, które potrafią całkowicie zmienić smak sałatki.
Gotowane warzywa, ziemniaki, jajka i majonez są dość łagodne. Kwaśne, chrupiące jabłko wnosi świeżość, lekką słodycz i przyjemną chrupkość.
Właśnie dlatego w wielu domowych przepisach jabłko jest stałym składnikiem sałatki jarzynowej.
Najlepiej wybrać jabłko kwaśne i jędrne, a nie bardzo słodkie i miękkie.
Sałatka jarzynowa bez kukurydzy
Jeżeli nie przepadasz za kukurydzą, możesz ją bez problemu pominąć.
W tej wersji zielony groszek zostaje głównym dodatkiem, dzięki czemu sałatka nadal ma charakterystyczny kolor i lekko słodki smak.
Co ciekawe, właśnie dodatki są jednym z najbardziej dyskusyjnych elementów sałatki jarzynowej. W jednych domach pojawia się kukurydza, w innych wyłącznie groszek. Nie ma jednej uniwersalnej receptury.
Dlatego sałatka jarzynowa z groszkiem bez kukurydzy jest jak najbardziej zgodna z tradycyjnym domowym sposobem przygotowania.
Czy do sałatki jarzynowej dodaje się cebulę?
Tak. Aczkolwiek nie wszyscy robią sałatkę jarzynową z cebulą. Zamiast niej można dodać odrobinę pora, który jest nieco łagodniejszy. Można również całkowicie zrezygnować z tych dodatków.
W mojej wersji drobno posiekana cebula zostaje, ponieważ jej lekko ostry smak bardzo dobrze pasuje do słodkawego jabłka, groszku i kremowego majonezu.
Jeśli chcesz, aby smak cebuli był delikatniejszy, sparz ją wrzątkiem przed dodaniem.
Jakie warzywa do sałatki jarzynowej?
Najbardziej klasyczna baza to:
ziemniaki,
marchew,
pietruszka,
seler,
jajka,
ogórki kiszone,
groszek.
Do tego dochodzą dodatki zależne od rodzinnego przepisu – między innymi jabłko, cebula, por, kukurydza czy musztarda. Ogórki kiszona można także wymienić na ogórki konserwowe. Wówczas sałatka będzie bardziej słodko-kwaśna.
W tej wersji celowo pomijam kukurydzę, ponieważ zależy mi na bardziej tradycyjnym zestawieniu groszku, jabłka i ogórków kiszonych.
Czy warzywa do sałatki jarzynowej gotować w mundurkach?
Tak.
Ziemniaki, marchew, pietruszkę i seler możesz ugotować w skórkach, a następnie wystudzić, obrać i dopiero pokroić.
To wygodny sposób, ponieważ warzywa zachowują swoją strukturę i nie chłoną podczas gotowania tak dużo wody. Ważne jest również, aby ich nie rozgotować.
Jeżeli masz ugotowane warzywa z rosołu, również możesz je wykorzystać – to jeden z popularnych sposobów przygotowywania sałatki jarzynowej.
Jak zrobić, żeby sałatka jarzynowa nie była wodnista?
To jeden z najważniejszych sekretów dobrej sałatki.
Zwróć uwagę na kilka rzeczy:
Warzywa powinny być dobrze wystudzone.
Nie mieszaj jeszcze ciepłych składników z majonezem.
Ogórki kiszone dobrze odsącz.
Możesz nawet lekko odcisnąć je przed pokrojeniem.
Groszek również dokładnie odsącz.
Nie przesadzaj z majonezem.
Lepiej dodać go później niż od razu całą porcję.
Nie rozgotowuj warzyw.
Miękkie ziemniaki i marchew podczas mieszania szybko rozpadają się i tworzą papkowatą konsystencję.
Jak długo sałatka jarzynowa powinna stać w lodówce?
Po przygotowaniu warto wstawić ją do lodówki na co najmniej 1–2 godziny.
W tym czasie smaki się połączą, a sałatka będzie zdecydowanie lepsza niż zaraz po wymieszaniu.
Przed podaniem warto jeszcze raz spróbować sałatki i ewentualnie dodać odrobinę soli, pieprzu, musztardy albo majonezu.
Sałatka jarzynowa na święta i nie tylko
Klasyczna sałatka jarzynowa kojarzy się przede wszystkim z Wielkanocą, Bożym Narodzeniem i większymi rodzinnymi uroczystościami, ale przecież można przygotować ją również bez okazji.
Świetnie pasuje do:
jajek,
pieczywa,
zimnej płyty,
domowego pasztetu.
Może być również samodzielną kolacją.
Czy można przygotować sałatkę jarzynową dzień wcześniej?
Tak – i jest to wręcz dobry pomysł.
Sałatkę możesz przygotować wieczorem, przykryć i wstawić do lodówki. Następnego dnia będzie miała bardziej połączony smak.
Jeżeli przygotowujesz ją na święta, warto właśnie zrobić ją wcześniej, zamiast zostawiać wszystko na ostatnią chwilę.
Pamiętaj tylko o prawidłowym przechowywaniu – sałatkę z majonezem należy trzymać w lodówce.
Klasyczna sałatka jarzynowa – mój sposób
Lubię sałatkę jarzynową, w której nie ma przesady z majonezem. Powinna być kremowa, ale nadal powinno być wyraźnie czuć poszczególne składniki.
Dla mnie szczególnie ważne są:
jędrne warzywa + kwaśny ogórek + chrupiące jabłko + zielony groszek + odrobina ostrej cebuli + niewielka ilość musztardy.
To właśnie jabłko i musztarda sprawiają, że sałatka nie jest mdła.
I przede wszystkim – bez kukurydzy. Groszek w zupełności wystarczy.
Klasyczna sałatka jarzynowa – najważniejsze informacje
Przygotowanie: około 45–60 minut
Chłodzenie: minimum 1–2 godziny
Liczba porcji: 6–8
Główne składniki: ziemniaki, marchew, pietruszka, seler, jajka, ogórki kiszone, groszek, jabłko, cebula
Sos: majonez + musztarda
Kukurydza: nie
Najlepsza: dobrze schłodzona
A jak wygląda Wasza klasyczna sałatka jarzynowa? Dodajecie jabłko i cebulę, czy wolicie wersję bez nich? A co najważniejsze – groszek czy groszek z kukurydzą?
Komentarze
Prześlij komentarz
Dziękuję za komentarz. Cieszę się, że zainteresował Cię mój artykuł. Pozdrawiam. Barbara Bereżańska