Opiekunki osób starszych oburzają się – my nie jesteśmy Mengele

Porównanie opiekunek osób starszych do doktora Mengele? Brzmi mocno, prawda? Właśnie dlatego wywołało tyle emocji. Nie chodzi jednak o dosłowne zrównywanie kogokolwiek ze zbrodniarzem. Chodzi o coś znacznie bliższego codzienności w opiece nad seniorami: eksperymentowanie na podopiecznych, samodzielne zmienianie sposobu leczenia i przekonanie, że wiedza zdobyta na Facebooku wystarczy, by zastąpić lekarza.

I tu zaczynają się schody.

Opiekunka w Niemczech – pomoc czy samodzielne leczenie seniora?

Przeglądam grupy dla opiekunek osób starszych i czasami naprawdę trudno uwierzyć w to, co można tam przeczytać. Jedna pani pyta, co podać seniorowi na określoną dolegliwość. Druga poleca swoją sprawdzoną miksturę. Trzecia przestrzega, że jej zdaniem ten sam preparat szkodzi. Jeszcze inna opisuje metodę, którą przetestowała już na kilku podopiecznych.

A ja się zastanawiam: od kiedy niemiecki senior stał się królikiem doświadczalnym?

Nie mam nic przeciwko medycynie naturalnej. Sama uważam, że niektóre tradycyjne sposoby mogą być pomocne. Problem zaczyna się wtedy, gdy opiekunka na własną rękę odstawia leki, zmienia dawkowanie, podaje nieuzgodnione preparaty albo próbuje leczyć chorobę metodą poleconą przez przypadkową osobę z Internetu.

To nie jest troska. To nieodpowiedzialność.

Pflegedienst i lekarz nie są ozdobą niemieckiego systemu opieki

W Niemczech istnieje wyraźne rozróżnienie między pomocą w codziennym funkcjonowaniu seniora a opieką medyczną. Pomoc przy myciu, ubieraniu, jedzeniu czy poruszaniu się to nie to samo co wykonywanie procedur związanych z leczeniem.

Nie oznacza to, że każda czynność medyczna jest zarezerwowana wyłącznie dla lekarza. Niektóre zadania mogą być wykonywane przez odpowiednio przygotowany personel na określonych zasadach. Zakres czynności, kwalifikacje i odpowiedzialność mają jednak znaczenie. Niemieckie przepisy regulują między innymi domową opiekę medyczną i konkretne świadczenia wykonywane w ramach leczenia.

Zwykła opiekunka zatrudniona do prowadzenia gospodarstwa domowego i wspierania seniora nie powinna samodzielnie podejmować decyzji terapeutycznych. Nie jest lekarzem, farmaceutą ani pielęgniarką tylko dlatego, że od kilku lat pracuje w opiece.

Facebook – największa przychodnia dla opiekunek?

Czasami mam wrażenie, że niektóre grupy internetowe powinny zmienić nazwę na „Poradnia medyczna dla niemieckich seniorów”. Diagnoza? Koleżanki z Facebooka. Leczenie? 

Jak zaznaczyła jedna z opiekunek, która przetestowała kilkanaście różnych metod oraz specyfików, ani lekarz, ani Pflegedienst nie pomoże. Wszystko w rękach opiekunki, która poradzi się koleżanek, pomiesza mikstury, zastosuje metodę rodem ze średniowiecza, przytnie majtki w kroku i po problemie.

Dla mnie te wszystkie metody, maści i specyfiki, to czarna magia. Jedyne, co zrozumiałam, to coś w stylu "przyciąć majtki, bo są ciasne". I tak myślę... Dlaczego przyciąć majtki, a nie kupić nowe? Na myśl przychodzi mi kara za zniszczenie mienia, jaką niejedna opiekunka osób starszych w Niemczech może mieć w umowie.

A może zamiast kolejnej porady warto zadzwonić do rodziny, lekarza lub Pflegedienst?

Niepokoi mnie również przekonanie, że naturalne oznacza bezpieczne. Zioła, suplementy i domowe preparaty również mogą wchodzić w interakcje z lekami albo być niewskazane przy określonych chorobach. Senior, który przyjmuje kilka preparatów jednocześnie, nie powinien być obiektem takich eksperymentów.

„My nie jesteśmy Mengele!” – ale odpowiedzialność za podopiecznego istnieje

Oczywiście, że opiekunki nie są Mengele. I nikt rozsądny nie powinien dosłownie porównywać ich pracy z jego zbrodniami. Prowokacyjny tytuł ma jednak zwrócić uwagę na problem, którego nie da się zagłuszyć oburzeniem.

Nie trzeba mieć złych intencji, żeby komuś zaszkodzić. Czasami wystarczy nadmierna pewność siebie, brak wiedzy i przekonanie, że skoro coś pomogło jednej osobie, na pewno pomoże również drugiej.

Niepokoi mnie też sytuacja, w której agencja lub rodzina oczekuje od opiekunki wykonywania czynności wykraczających poza jej przygotowanie, a ona zgadza się na wszystko, bo boi się stracić pracę. Warto ustalić zakres obowiązków przed wyjazdem i nie podejmować się zadań, do których nie ma się odpowiednich kwalifikacji, instruktażu lub upoważnienia.

A co z tymi nieszczęsnymi majtkami?

Nadal nie mogę się nadziwić, że zamiast najpierw ustalić przyczynę kłopotu i porozmawiać z rodziną, ktoś może uznać nożyczki za najlepsze narzędzie diagnostyczne.

Może jednak kupić odpowiednią bieliznę? A jeśli problem jest zdrowotny, skonsultować go z kimś, kto rzeczywiście zna się na rzeczy?

Drogie opiekunki, nie musicie być cudotwórczyniami, lekarkami, pielęgniarkami, farmaceutkami i krawcowymi w jednym. Waszym zadaniem jest wspierać seniora, a nie udowadniać za wszelką cenę, że potraficie rozwiązać każdy problem.

I naprawdę nie każda dolegliwość wymaga eksperymentu z kolejną miksturą.

Nie jesteśmy Mengele. Ale nie jesteśmy też lekarzami. I właśnie o to chodzi.

Czy spotkaliście się w pracy z opiekunkami, które samodzielnie dobierały seniorom leki, zmieniały dawkowanie lub stosowały niesprawdzone domowe metody leczenia? Gdzie Waszym zdaniem kończy się troska o podopiecznego, a zaczyna nieodpowiedzialność? Czy opiekunka powinna mieć prawo odmówić wykonywania czynności medycznych, do których nie ma odpowiednich kwalifikacji? Podzielcie się swoimi opiniami i doświadczeniami!