Wożenie podopiecznego w Niemczech – czy opiekunka musi prowadzić samochód? Zasady, odpowiedzialność, koszty i bezpieczeństwo

Wożenie podopiecznego samochodem jest jednym z tych obowiązków w opiece nad seniorem w Niemczech, o których często mówi się zdecydowanie za mało. W ofercie pracy może pojawić się niewinne zdanie: „prawo jazdy wymagane”, „samochód do dyspozycji” albo „senior jeździ na wizyty lekarskie”.

Dopiero na miejscu okazuje się, że samochód jest potrzebny kilka razy w tygodniu: do lekarza, apteki, na zakupy, rehabilitację, do fryzjera, na cmentarz, do rodziny czy na różne spotkania.

I wtedy pojawiają się pytania:

Czy opiekunka musi wozić seniora? Czy może odmówić? Czy może prowadzić samochód podopiecznego? Co jeśli dojdzie do wypadku? Kto płaci za paliwo? A co z prywatnym samochodem opiekunki? Czy można wozić osobę na wózku inwalidzkim zwykłym autem? I czy rodzina może wymagać jazdy, jeśli opiekunka nie czuje się bezpiecznie za kierownicą?

W tym artykule znajdziesz najważniejsze kwestie dotyczące wożenia seniora przez opiekunkę w Niemczech.

Ważne: zasady dotyczące obowiązków zawodowych zależą od rodzaju umowy, zlecenia i ustaleń z rodziną lub agencją. Z kolei przepisy ruchu drogowego i odpowiedzialność za pojazd obowiązują niezależnie od tego, że kierowcą jest opiekunka.

Czy opiekunka w Niemczech musi wozić podopiecznego samochodem?

Nie można powiedzieć, że każda opiekunka automatycznie ma obowiązek prowadzenia samochodu z seniorem.

Prawo jazdy nie oznacza samo w sobie, że każda możliwa jazda z podopiecznym jest obowiązkiem opiekunki.

Znaczenie ma przede wszystkim to, co zostało ustalone w pracy.

Jeżeli oferta mówi:

• „prawo jazdy konieczne”,

• „samochód do dyspozycji”,

• „podopieczny wymaga mobilności”,

• „jazda samochodem”,

• „wizyty lekarskie samochodem”,

należy przed wyjazdem ustalić, co dokładnie się za tym kryje.

Bo czym innym jest:

„Raz w tygodniu zawieźć seniorkę do lekarza.”

a czym innym:

„Codziennie prowadzić samochód, robić zakupy, wozić seniora na rehabilitację i załatwiać wszystkie sprawy poza domem.”

To drugie może oznaczać znaczną część codziennych obowiązków.

Prawo jazdy a obowiązek prowadzenia samochodu

To bardzo ważne rozróżnienie.

Posiadanie prawa jazdy nie oznacza automatycznie zgody na wykonywanie każdej czynności związanej z prowadzeniem pojazdu.

Przed wyjazdem warto zapytać:

• Czy samochód jest dostępny dla opiekunki?

• Czy samochodem będzie jeździła wyłącznie z seniorem?

• Czy ma nim również robić zakupy?

• Czy może korzystać z samochodu prywatnie?

• Kto płaci za paliwo?

• Kto ponosi koszty parkowania?

• Czy wymagane jest doświadczenie w prowadzeniu samochodu?

• Czy samochód ma automatyczną czy manualną skrzynię biegów?

• Czy senior porusza się samodzielnie?

• Czy trzeba pomagać mu przy wsiadaniu i wysiadaniu?

• Czy senior korzysta z wózka?

• Czy samochód jest przystosowany do przewozu wózka?

• Jak często odbywają się wizyty poza domem?

To nie są przesadne pytania.

To są pytania dotyczące bezpieczeństwa.

Czy opiekunka może prowadzić samochód podopiecznego?

Co do zasady prowadzenie samochodu należącego do podopiecznego lub jego rodziny jest możliwe, jeżeli właściciel pojazdu wyraża na to zgodę, opiekunka ma odpowiednie uprawnienia i pojazd jest prawidłowo ubezpieczony.

Ale przed pierwszą jazdą warto upewnić się, że rodzina rzeczywiście zezwala opiekunce na prowadzenie konkretnego samochodu.

Nie należy zakładać:

„Skoro kluczyki leżą na stole, to mogę jeździć.”

Najlepiej ustalić to jasno.

Warto również sprawdzić:

• dowód rejestracyjny,

• ważność ubezpieczenia,

• stan techniczny samochodu,

• rodzaj paliwa,

• sposób tankowania,

• gdzie znajdują się dokumenty pojazdu,

• gdzie znajduje się apteczka i trójkąt ostrzegawczy,

• jak działa samochód,

• czy są jakieś nietypowe zabezpieczenia lub systemy.

Co jeśli samochód jest starego typu i opiekunka boi się nim jeździć?

To również jest sytuacja, o której warto powiedzieć wprost.

Możesz mieć prawo jazdy od 20 lat, ale jeśli rodzina daje Ci samochód, którego wcześniej nie prowadziłaś, masz prawo potrzebować czasu, żeby się z nim zapoznać.

Szczególnie jeśli:

• samochód ma manualną skrzynię, a jesteś przyzwyczajona do automatu,

• jest bardzo duży,

• ma nietypowe sprzęgło,

• ma problemy techniczne,

• jest trudny do zaparkowania,

• rodzina oczekuje jazdy po autostradzie,

• musisz prowadzić w dużym mieście.

Nie warto udowadniać odwagi kosztem bezpieczeństwa.

Jeżeli nie czujesz się bezpiecznie za kierownicą, powiedz o tym przed rozpoczęciem regularnych przejazdów.

Czy opiekunka może odmówić prowadzenia samochodu?

To zależy od okoliczności.

Jeżeli prowadzenie samochodu było wyraźnie uzgodnioną częścią pracy, całkowita odmowa może mieć konsekwencje zawodowe.

Jeżeli natomiast dopiero na miejscu okazuje się, że opiekunka ma wykonywać znacznie więcej jazdy, niż wynikało z ustaleń, warto najpierw wyjaśnić sytuację z rodziną lub agencją.

Szczególnie istotne jest to, gdy:

• jazdy są bardzo częste,

• trasy są długie,

• wymagane jest prowadzenie nocą,

• senior jest niespokojny podczas jazdy,

• samochód jest niesprawny,

• opiekunka nie została poinformowana o konieczności prowadzenia,

• pojawiły się dodatkowe obowiązki.

Nie trzeba od razu mówić:

„Nie będę prowadzić.”

Można powiedzieć:

„W ofercie było napisane, że potrzebne jest prawo jazdy. Nie wiedziałam jednak, że będę prowadziła samochód kilka razy dziennie. Chciałabym ustalić, jak dokładnie ma wyglądać ten obowiązek.”

Co jeśli opiekunka nie ma prawa jazdy?

Wtedy oczywiście nie może prowadzić samochodu.

Nie należy również zgadzać się na prowadzenie samochodu „tylko kawałek”, „po spokojnej ulicy” czy „na parkingu”, jeżeli nie ma się wymaganych uprawnień.

Odpowiedzialność za prowadzenie pojazdu bez uprawnień może być poważna.

Jeżeli rodzina potrzebuje regularnego transportu seniora, można rozważyć:

• taksówkę,

• Mietwagen,

• transport medyczny, jeśli spełnione są warunki,

• transport organizowany przez odpowiednią usługę opiekuńczą,

• pomoc rodziny.

Wożenie seniora do lekarza – kto powinien go zawieźć?

To zależy od sytuacji.

Jeżeli senior może bezpiecznie podróżować zwykłym samochodem i rodzina oraz opiekunka ustaliły, że opiekunka prowadzi samochód, może to być normalny element organizacji dnia.

Ale nie każdą osobę chorą można po prostu wsadzić do samochodu.

Jeżeli stan zdrowia seniora wymaga medycznego nadzoru podczas transportu albo specjalnego ułożenia, odpowiedni może być transport medyczny, a nie zwykły samochód.

Niemiecki system rozróżnia m.in. Krankenfahrt, Krankentransport i Rettungsfahrt. O tym, jaki rodzaj transportu jest właściwy, decyduje stan zdrowia i potrzeby medyczne pacjenta. 

Dlatego opiekunka nie powinna sama decydować:

„Senior ledwo chodzi, ale jakoś go dowiozę.”

Jeżeli istnieją wątpliwości dotyczące bezpiecznego transportu, należy skonsultować to z rodziną, lekarzem lub odpowiednią placówką.

Czy kasa chorych płaci za przejazd seniora do lekarza?

Nie za każdą jazdę.

Niemieckie ubezpieczenie zdrowotne może pokrywać koszty określonych przejazdów medycznych, ale obowiązują konkretne warunki. Zasadniczo przejazd musi być związany ze świadczeniem medycznym i być medycznie konieczny. 

W określonych sytuacjach możliwa jest refundacja przejazdów m.in. dla osób z określonym stopniem niepełnosprawności lub Pflegegrad 3–5, przy spełnieniu dodatkowych warunków. 

Nie oznacza to jednak, że:

„Senior ma wizytę u lekarza, więc kasa chorych automatycznie zapłaci za samochód opiekunki.”

To dwie różne kwestie.

Czy opiekunka powinna wozić seniora na zakupy?

Jeżeli ustalono, że opiekunka korzysta z samochodu w ramach opieki, zakupy mogą być jednym z elementów organizacji gospodarstwa domowego.

Ale trzeba ustalić, czy chodzi o wożenie seniora na zakupy, czy o robienie zakupów za niego.

To nie zawsze jest to samo.

Senior może na przykład:

• nie być w stanie chodzić po sklepie,

• korzystać z rolatora,

• szybko się męczyć,

• mieć demencję,

• źle znosić tłum, ale jednocześnie bardzo potrzebować kontaktu ze światem.

Wtedy rodzina może oczekiwać, że opiekunka będzie woziła seniora na zakupy.

Warto jednak wiedzieć, jak często i jak długo ma to trwać.

A co z wożeniem seniora do restauracji, fryzjera czy znajomych?

To również może być elementem codziennego życia seniora.

Nie każda podróż z podopiecznym musi być związana z leczeniem.

Senior może przecież chcieć:

• pojechać do fryzjera,

• odwiedzić przyjaciółkę,

• pojechać do kościoła,

• wybrać się na kawę,

• odwiedzić rodzinę,

• pojechać na cmentarz,

• zrobić zakupy,

• wybrać się na spacer w innym miejscu.

Jeżeli takie aktywności były przewidziane w organizacji opieki, mogą być częścią pracy.

Problem zaczyna się wtedy, gdy z okazjonalnego transportu robi się regularny prywatny kierowca rodziny.

„Opiekunka ma prawo jazdy, więc będzie wozić całą rodzinę”

Nie należy tego automatycznie zakładać.

Prawo jazdy opiekunki nie oznacza, że może zostać kierowcą:

• seniora,

• jego dzieci,

• wnuków,

• sąsiadów,

• znajomych rodziny,

• psa,

• całej rodziny na weekendowy wyjazd.

Jeżeli pojawiają się dodatkowe osoby, trzeba ustalić, czy i w jakim celu opiekunka ma je przewozić.

Wożenie seniora prywatnym samochodem opiekunki

To bardziej skomplikowana sytuacja.

Jeżeli opiekunka ma własny samochód, nie należy zakładać, że może być on automatycznie wykorzystywany do pracy.

Przed rozpoczęciem takich przejazdów trzeba ustalić:

• czy rodzina w ogóle tego oczekuje,

• czy opiekunka wyraża zgodę,

• kto płaci za paliwo,

• czy zwracane są koszty przejazdu,

• jak rozliczany jest przebieg,

• co dzieje się w przypadku szkody,

• czy ubezpieczenie samochodu obejmuje wykorzystanie pojazdu w związku z pracą.

To ostatnie jest szczególnie istotne.

Czy przejazd prywatnym samochodem opiekunki jest ubezpieczony?

Nie należy odpowiadać na to jednym słowem „tak”.

Niemiecka ustawowa Unfallversicherung może obejmować służbowy przejazd prywatnym samochodem, jeżeli przejazd pozostaje w bezpośrednim związku z wykonywaną pracą. Szkody materialne w prywatnym samochodzie nie są przez ustawowe ubezpieczenie wypadkowe pokrywane w taki sam sposób jak szkody na osobie. 

Dlatego opiekunka korzystająca z własnego auta do przewożenia seniora powinna wcześniej wyjaśnić kwestie ubezpieczenia i odpowiedzialności.

Co jeśli dojdzie do wypadku podczas jazdy z seniorem?

To jeden z najważniejszych powodów, dla których nie należy podchodzić do tematu:

„Przecież to tylko krótka jazda do lekarza.”

W Niemczech odpowiedzialność związana z ruchem pojazdu może dotyczyć zarówno właściciela pojazdu, jak i kierującego. § 7 StVG przewiduje odpowiedzialność posiadacza pojazdu za szkody związane z jego eksploatacją, a § 18 StVG odnosi się również do odpowiedzialności kierującego.

Dlatego przed rozpoczęciem regularnej jazdy trzeba wiedzieć:

czy samochód jest ubezpieczony, kto jest właścicielem, kto może nim jeździć i na jakich zasadach.

W razie poważnego wypadku nie jest to już „drobna przysługa dla seniorki”.

Co jeśli opiekunka spowoduje stłuczkę?

Najważniejsze jest bezpieczeństwo ludzi.

Po kolizji należy postępować zgodnie z przepisami i okolicznościami zdarzenia, a następnie poinformować właściciela samochodu i – jeśli sytuacja dotyczy pracy – odpowiednią osobę/agencję.

Nie należy podpisywać pochopnie dokumentów dotyczących odpowiedzialności finansowej.

Jeżeli pojawia się spór o to, kto ma zapłacić za szkodę, warto uzyskać indywidualną poradę prawną lub ubezpieczeniową.

Czy rodzina może potrącić opiekunce pieniądze za uszkodzenie samochodu?

To nie jest kwestia, którą warto rozstrzygać jednym zdaniem.

Znaczenie może mieć m.in.:

• rodzaj umowy,

• charakter pracy,

• okoliczności wypadku,

• stopień winy,

• rodzaj szkody,

• ubezpieczenie,

• właściciel pojazdu.

Dlatego opiekunka nie powinna z góry zakładać:

„Jeśli uszkodzę samochód, będę musiała zapłacić kilka tysięcy euro.”

Ale równie niebezpieczne jest założenie:

„Samochód należy do rodziny, więc za wszystko odpowiada rodzina.”

Odpowiedzialność trzeba oceniać w konkretnej sytuacji.

Czy opiekunka może wozić seniora bez zapiętych pasów?

Nie.

W samochodzie obowiązują przepisy dotyczące pasów bezpieczeństwa. Niemiecka StVO przewiduje obowiązek korzystania z wymaganych pasów i systemów zabezpieczających, a § 21 reguluje również zasady przewożenia osób. 

Nie powinno się więc rozpoczynać jazdy, mówiąc:

„Senior nie lubi pasów, więc tym razem pojedziemy bez.”

Jeżeli stan zdrowia powoduje szczególne trudności, trzeba ustalić, jak zgodnie z przepisami i bezpiecznie przewozić daną osobę.

A jeśli senior korzysta z wózka inwalidzkiego?

Tutaj trzeba zachować szczególną ostrożność.

Jeżeli osoba jedzie siedząc na wózku podczas jazdy, zwykły samochód osobowy nie zawsze będzie odpowiednim środkiem transportu.

Niemieckie przepisy techniczne przewidują specjalne wymagania dotyczące miejsc dla osób korzystających z wózków oraz systemów mocowania wózka i pasażera. 

Nie wystarczy więc:

„Włożymy wózek do bagażnika, a senior usiądzie na nim podczas jazdy.”

To może być niebezpieczne.

Jeżeli senior może przesiąść się z wózka na fotel samochodowy, sytuacja jest inna. Jeżeli natomiast musi podróżować w wózku, pojazd powinien być do tego odpowiednio przystosowany.

Czy opiekunka musi pomagać seniorowi wsiadać do samochodu?

To zależy od zakresu opieki i możliwości bezpiecznego wykonania tej czynności.

Jeżeli senior jest:

• bardzo ciężki,

• niestabilny,

• po udarze,

• z dużymi problemami z chodzeniem,

• korzysta z podnośnika,

• ma ryzyko upadku,

opiekunka nie powinna podejmować ryzykownych transferów tylko dlatego, że:

„Musimy jechać do lekarza.”

Jeżeli potrzebne jest specjalistyczne przenoszenie pacjenta, należy zorganizować odpowiednią pomoc.

Senior zasypia w samochodzie – czy to problem?

Samo zaśnięcie podczas jazdy nie musi oznaczać problemu.

Ale jeżeli senior:

• jest bardzo osłabiony,

• ma problemy z oddychaniem,

• traci przytomność,

• wymiotuje,

• jest mocno zdezorientowany,

• reaguje nietypowo,

nie należy traktować tego jako zwykłej „drzemki”.

Jeżeli stan zdrowia nagle się pogarsza, bezpieczeństwo seniora ma pierwszeństwo przed realizacją planowanej wizyty.

Czy leki seniora mogą wpływać na prowadzenie samochodu?

Tak – i to bardzo ważny temat.

Niektóre leki mogą wpływać na:

• koncentrację,

• czas reakcji,

• koordynację,

• widzenie,

• senność,

• zawroty głowy.

Problem może być szczególnie istotny u osób starszych przyjmujących wiele leków jednocześnie. Badania i przeglądy dotyczące osób starszych wskazują, że część leków może mieć istotne znaczenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. 

Dotyczy to przede wszystkim kierowcy, ale stan seniora również ma znaczenie dla bezpieczeństwa przewozu.

Czy senior może sam prowadzić samochód?

Sam wiek nie oznacza automatycznie zakazu prowadzenia samochodu w Niemczech. Nie ma ogólnego obowiązkowego testu sprawności kierowcy tylko dlatego, że osiągnął określony wiek. O bezpieczeństwie decyduje przede wszystkim rzeczywista sprawność kierowcy. 

Jednocześnie choroby, zaburzenia widzenia, problemy z reakcją, koncentracją czy leki mogą wpływać na zdolność bezpiecznego prowadzenia pojazdu. 

Jeżeli opiekunka widzi, że senior prowadzi samochód w sposób stwarzający zagrożenie, nie powinna ignorować problemu.

Czy opiekunka może zabrać seniorowi kluczyki?

To bardzo delikatna sytuacja.

Opiekunka nie powinna samodzielnie traktować siebie jako osoby uprawnionej do odebrania seniorowi prawa do korzystania z samochodu.

Jeżeli jednak pojawia się realne zagrożenie, trzeba:

1. porozmawiać z rodziną,

2. poinformować lekarza, jeżeli jest to zasadne,

3. omówić problem z odpowiedzialnymi osobami,

4. w sytuacji bezpośredniego zagrożenia reagować adekwatnie do sytuacji.

Nie chodzi o to, żeby opiekunka została „policjantem” seniora.

Chodzi o to, żeby nie ignorować poważnego zagrożenia.

Wożenie seniora a koszty paliwa

To jeden z najczęstszych praktycznych problemów.

Jeżeli samochód należy do seniora lub rodziny, trzeba ustalić:

kto tankuje?

Najprostsze rozwiązanie to używanie karty lub pieniędzy rodziny przeznaczonych na paliwo.

Jeżeli opiekunka płaci własną kartą, warto zachowywać paragony i ustalić sposób zwrotu kosztów.

Nie warto przez kilka tygodni płacić z własnej kieszeni, a później dopiero próbować ustalać, kto ma oddać pieniądze.

Czy opiekunka powinna dostawać zwrot za kilometry?

Jeżeli używa własnego samochodu do celów związanych z pracą, kwestia zwrotu kosztów powinna być ustalona przed rozpoczęciem takich przejazdów.

Nie warto przyjmować zasady:

„Jakoś się później rozliczymy.”

Lepiej ustalić:

• stawkę,

• sposób dokumentowania kilometrów,

• paliwo,

• parking,

• ewentualne opłaty drogowe,

• co w przypadku awarii.

W przypadku zatrudnienia lub zlecenia sposób rozliczania może wynikać z umowy i konkretnych ustaleń. Nie należy automatycznie zakładać jednej uniwersalnej stawki obowiązującej wszystkie opiekunki.

Czy można wozić seniora własnym autem za pieniądze?

Tutaj pojawia się jeszcze jeden aspekt: Personenbeförderungsgesetz (PBefG).

Niemieckie przepisy regulują zarobkowy lub zawodowy przewóz osób samochodami. Jednocześnie ustawa przewiduje wyjątki, m.in. dla nieodpłatnego przewozu oraz określonych przejazdów samochodem osobowym, gdy wynagrodzenie za kilometr nie przekracza wskazanego ustawowo limitu.

Dlatego czym innym jest:

„Jadę własnym samochodem z podopieczną do lekarza w ramach uzgodnionej pracy i rozliczamy koszty.”

a czym innym:

„Pobieram osobną opłatę za przewożenie osób samochodem.”

W tym drugim przypadku mogą pojawić się dodatkowe kwestie związane z przepisami dotyczącymi przewozu osób.

Nie należy więc tworzyć z własnego samochodu prywatnej taksówki dla rodziny podopiecznego.

Czy opiekunka może prowadzić samochód podczas wolnego?

Jeżeli rodzina prosi opiekunkę podczas wolnego czasu:

„Może zawieziesz mamę do lekarza?”

to nie należy automatycznie traktować takiej jazdy jako zwykłego prywatnego przejazdu.

Jeżeli opiekunka wykonuje w tym czasie pracę, trzeba uwzględnić również kwestie czasu pracy i odpoczynku.

W praktyce szczególnie ważne jest, aby nie zamieniać całego wolnego dnia opiekunki w serię „drobnych przysług”, które w rzeczywistości są pracą.

Czy jazda samochodem liczy się jako czas pracy?

Jeżeli opiekunka wykonuje przejazd w ramach swoich obowiązków, nie należy traktować go automatycznie jako czasu prywatnego tylko dlatego, że sama siedzi za kierownicą.

Przykładowo:

rano zawiezienie seniora do lekarza → oczekiwanie → powrót do domu

to nie jest po prostu prywatna wycieczka opiekunki.

Dokładne zasady zależą jednak od formy zatrudnienia i konkretnego modelu pracy.

Dlatego w przypadku opieki typu Live-in szczególnie ważne jest, aby nie patrzeć wyłącznie na liczbę godzin spędzonych za kierownicą, ale na cały sposób organizacji pracy, gotowości i odpoczynku.

Czy opiekunka musi jeździć nocą?

Nie należy zakładać, że samo posiadanie prawa jazdy oznacza zgodę na każdą jazdę.

Jeżeli rodzina oczekuje np.:

„Jeżeli mama będzie się źle czuła o drugiej w nocy, proszę ją zawieźć do szpitala.”

to trzeba rozróżnić zwykłą jazdę od sytuacji nagłej.

W sytuacji zagrożenia zdrowia właściwym rozwiązaniem może być wezwanie pomocy ratunkowej, a nie organizowanie transportu przez opiekunkę.

Opiekunka nie jest karetką.

Czy można wozić seniora na badania własnym samochodem?

Jeżeli stan seniora na to pozwala – czasami tak.

Ale przed każdą taką jazdą warto odpowiedzieć sobie na pytanie:

Czy senior jest w stanie bezpiecznie odbyć tę podróż zwykłym samochodem?

Jeżeli nie – trzeba szukać właściwego środka transportu.

Niemieckie przepisy dotyczące Krankenbeförderung przewidują różne formy transportu zależnie od stanu pacjenta, od zwykłej Krankenfahrt po Krankentransport wymagający odpowiedniego wyposażenia lub opieki medycznej. 

Co zrobić przed pierwszą jazdą z podopiecznym?

Najlepiej stworzyć sobie krótką checklistę.

Samochód

☐ Czy samochód jest sprawny?
☐ Czy wiadomo, gdzie są dokumenty?
☐ Czy jest ubezpieczony?
☐ Kto może nim jeździć?
☐ Gdzie jest apteczka?
☐ Gdzie jest trójkąt ostrzegawczy?
☐ Jak działa tankowanie?

Senior

☐ Czy może samodzielnie wsiąść?
☐ Czy potrzebuje pomocy?
☐ Czy korzysta z rolatora?
☐ Czy korzysta z wózka?
☐ Czy może siedzieć na zwykłym fotelu samochodowym?
☐ Czy trzeba przygotować dodatkowe zabezpieczenia?

Organizacja

☐ Jak często odbywają się przejazdy?
☐ Dokąd trzeba jeździć?
☐ Kto płaci za paliwo?
☐ Co z parkingiem?
☐ Co w przypadku awarii?
☐ Czy przejazdy są częścią ustalonej pracy?

Najczęstsze problemy z wożeniem seniora

„W ofercie było tylko prawo jazdy, a teraz jestem kierowcą przez pół dnia.”

To sygnał, żeby wrócić do ustaleń z agencją lub rodziną.

„Rodzina chce, żebym jeździła swoim samochodem.”

Najpierw ustal koszty, ubezpieczenie i zasady korzystania z auta.

„Samochód podopiecznego jest niesprawny.”

Nie ryzykuj. Sam fakt, że rodzina chce, żebyś nim jechała, nie oznacza, że samochód jest bezpieczny.

„Senior nie chce zapinać pasów.”

Nie rozpoczynaj jazdy bez rozwiązania problemu zgodnie z przepisami.

„Senior korzysta z wózka.”

Sprawdź, czy sposób transportu jest do tego przystosowany.

„Mam zawieźć seniora do lekarza, ale jego stan gwałtownie się pogorszył.”

Nie traktuj wizyty jak obowiązku ważniejszego niż bezpieczeństwo. W nagłej sytuacji należy skorzystać z właściwej pomocy medycznej.

Czy opiekunka może powiedzieć: „Nie czuję się bezpiecznie”?

Tak – i powinna powiedzieć to przed jazdą, jeżeli rzeczywiście istnieje problem.

Bezpieczeństwo nie jest kwestią ambicji.

Nie ma sensu myśleć:

„Inne opiekunki jeżdżą, więc ja też muszę.”

Każda osoba ma inne doświadczenie, inny samochód i inne warunki.

Jeżeli problemem jest brak doświadczenia, można ustalić jazdę próbną.

Jeżeli problemem jest samochód, można poprosić o inne auto.

Jeżeli problemem jest stan seniora, trzeba omówić bezpieczniejszy sposób transportu.

Wożenie podopiecznego – najważniejsza zasada

W całym tym temacie najważniejsze jest jedno:

Opiekunka nie powinna traktować samochodu jako drobnego dodatku do pracy.

Prowadzenie samochodu oznacza odpowiedzialność za bezpieczeństwo własne, seniora i innych uczestników ruchu.

Dlatego przed wyjazdem do Niemiec warto dokładnie sprawdzić, czy w ofercie pracy znajduje się prowadzenie samochodu i przewożenie podopiecznego, a nie tylko ogólne wymaganie „prawo jazdy”.

Bo między tymi dwoma sformułowaniami może być ogromna różnica.

15 pytań, które opiekunka powinna zadać przed wyjazdem

Jeżeli oferta wymaga prawa jazdy, zapytaj:

1. Czy będę regularnie woziła podopiecznego?

2. Jak często?

3. Dokąd najczęściej będę jeździć?

4. Czy samochód należy do seniora?

5. Czy będę mogła korzystać z samochodu prywatnie?

6. Kto płaci za paliwo?

7. Czy samochód jest automatyczny czy manualny?

8. Czy senior może samodzielnie wsiadać i wysiadać?

9. Czy korzysta z wózka lub rolatora?

10. Czy samochód jest przystosowany do jego potrzeb?

11. Kto pokrywa koszty parkingu?

12. Co w przypadku awarii samochodu?

13. Czy będę używała własnego samochodu?

14. Jak rozliczane są przejazdy własnym samochodem?

15. Czy jazda samochodem jest wpisana w zakres moich obowiązków?

Te pytania mogą oszczędzić wielu problemów.

FAQ – najczęstsze pytania opiekunek

Czy każda opiekunka w Niemczech musi mieć prawo jazdy?

Nie. Jest to zależne od konkretnej oferty i potrzeb podopiecznego.

Czy prawo jazdy oznacza obowiązek wożenia seniora?

Nie automatycznie. Trzeba rozpatrywać zakres uzgodnionej pracy.

Czy opiekunka może prowadzić samochód seniora?

Może, jeśli ma uprawnienia, właściciel zezwala na korzystanie z pojazdu, a kwestie ubezpieczenia i użytkowania są prawidłowo uregulowane.

Czy można wozić seniora własnym samochodem?

Można to robić w określonych warunkach, ale przed rozpoczęciem takich przejazdów trzeba ustalić koszty, ubezpieczenie i zasady korzystania z prywatnego auta.

Kto płaci za paliwo?

To należy ustalić z rodziną lub pracodawcą. Jeżeli korzystasz z samochodu rodziny, nie powinnaś zakładać, że masz finansować służbowe przejazdy z własnej kieszeni.

Czy opiekunka może wozić seniora do lekarza?

Jeżeli stan seniora pozwala na bezpieczny przejazd zwykłym samochodem i jest to zgodne z ustalonym zakresem pracy – tak. Wymagający medycznie transport może jednak wymagać odpowiedniego rodzaju Krankenbeförderung. 

Czy opiekunka może odmówić jazdy niesprawnym samochodem?

Powinna przede wszystkim nie podejmować jazdy, która stwarza zagrożenie. Należy poinformować rodzinę i ustalić bezpieczne rozwiązanie.

Czy można przewozić seniora siedzącego w zwykłym wózku?

Nie należy robić tego w zwykły, nieprzystosowany sposób. Jeżeli senior podróżuje w wózku, pojazd i system mocowania muszą odpowiadać wymaganiom dotyczącym takiego przewozu. 

Co jeśli rodzina oczekuje, że opiekunka będzie woziła również jej dzieci?

Nie należy zakładać, że jest to automatycznie częścią opieki nad seniorem. Trzeba ustalić zakres obowiązków.

Czy opiekunka może zostać obciążona kosztami wypadku?

To zależy od konkretnej sytuacji prawnej, umowy, winy, ubezpieczenia i okoliczności zdarzenia. Nie należy przyjmować z góry ani pełnej odpowiedzialności, ani jej całkowitego braku.

Czy senior może prowadzić samochód, jeśli ma 85 czy 90 lat?

Sam wiek nie oznacza automatycznego zakazu. Kluczowa jest rzeczywista zdolność do bezpiecznego prowadzenia, uwzględniająca m.in. wzrok, reakcję, choroby i leki. 

Wożenie podopiecznego w Niemczech może być zupełnie normalnym elementem pracy opiekunki, ale nie powinno być tematem pozostawionym w sferze domysłów.

Przed wyjazdem warto dokładnie ustalić:

czy trzeba prowadzić, jak często, jakim samochodem, kogo przewozić, kto płaci za paliwo i co dzieje się w przypadku wypadku lub awarii.

Szczególnej uwagi wymagają osoby:

• po udarach,

• z demencją,

• z dużymi problemami z chodzeniem,

• korzystające z wózka,

• przyjmujące wiele leków,

• wymagające specjalnego transportu medycznego.

Niemieckie przepisy dotyczące ruchu drogowego nakładają konkretne obowiązki związane m.in. z przewożeniem osób, pasami bezpieczeństwa i zabezpieczeniem osób korzystających z wózków. 

Dlatego dobra opiekunka to nie ta, która na wszystko odpowiada:

„Jasne, jakoś sobie poradzę.”

Czasami bardziej profesjonalna odpowiedź brzmi:

„Najpierw ustalmy, jak zrobić to bezpiecznie.”

 

Czy zdarzyło Wam się wozić podopiecznego samochodem w Niemczech? Kto płacił za paliwo i czy przed wyjazdem dokładnie poinformowano Was, jak często będziecie prowadzić? A może trafiłyście na zlecenie, na którym z „prawa jazdy wymaganego” zrobiła się praca kierowcy?