Sos pomidorowy z warzyw zero waste – domowy sposób na wykorzystanie resztek

Sos pomidorowy z warzywami to jeden z najlepszych sposobów na wykorzystanie warzyw, które zalegają w lodówce lub zamrażarce. Zamiast wyrzucać kawałek cukinii, marchewkę, łodygi pietruszki, trzonki brokułów czy kalafiora, można ugotować z nich aromatyczny, gęsty sos pomidorowy.

Ten przepis jest inspirowany greckim tourlou, czyli tradycyjnym daniem przygotowywanym z różnych warzyw duszonych lub pieczonych z pomidorami, oliwą i ziołami. W klasycznym tourlou warzywa pozostają w kawałkach. W mojej wersji są natomiast blendowane, dzięki czemu powstaje uniwersalny sos warzywno-pomidorowy zero waste, który można wykorzystać na wiele sposobów. 

Sos pomidorowy zero waste – dlaczego warto go przygotować?

Największą zaletą tego przepisu jest jego elastyczność. Nie potrzebujesz dokładnych proporcji warzyw.

Możesz wykorzystać to, co akurat masz pod ręką:

• cebulę,

• czosnek,

• marchew,

• cukinię,

• bakłażana,

• seler,

• paprykę,

• pomidory,

• trzonki brokułów,

• trzonki kalafiora,

• łodygi pietruszki,

• łodygi koperku,

• kawałki warzyw pozostałe po przygotowaniu innych dań.

To właśnie sprawia, że jest to świetny przepis zero waste na resztki warzyw.

Pomidory nadają sosowi podstawowy smak, dlatego nie musisz martwić się, że każda partia warzyw będzie wyglądała tak samo.

Sos pomidorowy z warzywami – składniki

Na około 1–1,2 litra sosu:

• 500 g różnych resztek warzyw, np. cebula, czosnek, cukinia, bakłażan, marchew, seler, papryka, trzonki brokułów i kalafiora, łodygi pietruszki i koperku

• 400 ml pomidorów z puszki

• około 400 ml wody

• olej lub oliwa do smażenia

• sól

• pieprz

• odrobina cukru

• szczypta cynamonu

• oregano

• opcjonalnie chili

• opcjonalnie odrobina koncentratu pomidorowego, jeśli sos ma mieć bardziej intensywny kolor i smak

• do podania: parmezan, feta lub świeże zioła

Ważne: ilość i rodzaj warzyw możesz zmieniać. To właśnie w tym przepisie jest najlepsze.

Jak zrobić sos pomidorowy z resztek warzyw?

1. Przygotuj warzywa

Warzywa dokładnie umyj i oczyść. Nie musisz kroić ich bardzo drobno, ponieważ na końcu cały sos zostanie zmiksowany.

Twardsze warzywa, takie jak marchew czy trzonki brokułów i kalafiora, warto pokroić nieco drobniej.

Jeżeli korzystasz z warzyw z zamrażarki, lekko je rozmroź, aby można było je rozdrobnić.

2. Podsmaż warzywa

Na dużej, głębokiej patelni lub w garnku rozgrzej olej albo oliwę.

Wrzuć przygotowane warzywa i smaż na średnim ogniu, aż zaczną mięknąć.

Nie spiesz się na tym etapie.

To właśnie lekkie przyrumienienie warzyw sprawia, że sos pomidorowy z warzywami ma znacznie głębszy smak.

Jeżeli używasz warzyw mrożonych, poczekaj, aż odparuje nadmiar wody.

3. Dodaj pomidory

Do podsmażonych warzyw dodaj 400 ml pomidorów z puszki.

Mogą to być pomidory krojone albo całe. W sezonie możesz wykorzystać również świeże, dojrzałe pomidory.

Jeżeli świeże pomidory są mało intensywne, dodaj 1–2 łyżeczki koncentratu pomidorowego.

4. Dolej wodę i dopraw

Wlej około 400 ml wody.

Dodaj:

• sól,

• pieprz,

• odrobinę cukru,

• szczyptę cynamonu,

• oregano,

• opcjonalnie chili.

Cynamonu wystarczy naprawdę niewiele. Nie powinien dominować smaku, ale może bardzo przyjemnie zaokrąglić aromat sosu.

5. Gotuj powoli

Przykryj garnek i gotuj na małym ogniu około 30 minut.

Warzywa powinny być bardzo miękkie.

Im bardziej miękkie będą warzywa, tym łatwiej uzyskasz aksamitny domowy sos warzywny.

6. Zblenduj sos

Kiedy warzywa będą już miękkie, zdejmij garnek z ognia i dokładnie zmiksuj całość blenderem.

Jeżeli sos jest zbyt gęsty, dodaj trochę wody.

Jeżeli jest zbyt rzadki, gotuj go jeszcze kilka minut bez przykrycia.

Powinien powstać gęsty, aromatyczny sos pomidorowy z warzywami o jednolitej konsystencji.

Co zrobić z resztek warzyw?

To właśnie tutaj zaczyna się prawdziwe zero waste.

Nie musisz wyrzucać:

• łodyg pietruszki,

• łodyg koperku,

• trzonków brokułów,

• trzonków kalafiora,

• końcówek cukinii,

• kawałków papryki,

• pojedynczej marchewki,

• kawałka selera,

• warzyw pozostałych po przygotowaniu obiadu.

Jeżeli warzywo nadaje się do jedzenia i nie jest zepsute, może trafić do garnka.

Dzięki temu jeden garnek sosu pozwala zagospodarować produkty, które normalnie mogłyby zostać niewykorzystane.

Do czego wykorzystać sos pomidorowy z warzyw?

To nie jest sos przeznaczony tylko do jednego dania. Możesz przygotować większą porcję i wykorzystać ją przez kilka dni.

Sos do makaronu

Najprostszy sposób to wymieszać go z ugotowanym spaghetti, penne albo innym makaronem.

Na wierzch możesz dodać parmezan, fetę lub świeżą natkę pietruszki.

Sos do ryżu

Sos świetnie pasuje również do ryżu. Możesz wymieszać go z ugotowanym ryżem albo wykorzystać jako bazę do dania z kurczakiem lub warzywami.

Sos do mięsa

Możesz zalać nim:

• klopsiki,

• pulpety,

• pieczone mięso,

• kurczaka,

• mięso mielone.

Następnie całość można zapiec w piekarniku.

Sos do warzyw

Sos świetnie sprawdzi się jako baza do zapiekanki z:

• cukinii,

• bakłażana,

• papryki,

• ziemniaków.

Sos do owoców morza

Warzywno-pomidorową bazę można wykorzystać również do przygotowania krewetek, małży czy innych owoców morza.

Sos inspirowany greckim tourlou

Jeżeli zastanawiasz się, skąd pomysł na połączenie tylu różnych warzyw z pomidorami, odpowiedzią jest grecka kuchnia.

Tourlou, nazywane również w niektórych źródłach briam, należy do grupy greckich dań warzywnych. W zależności od przepisu wykorzystuje się między innymi cukinię, bakłażana, ziemniaki, paprykę, cebulę, marchew, pomidory, czosnek i zioła. 

Tradycyjne tourlou nie jest jednak blendowanym sosem. Warzywa pozostają w kawałkach. 

Czy sos warzywny można zamrozić?

Tak. Po całkowitym wystudzeniu przełóż sos do pojemników lub woreczków przeznaczonych do zamrażania.

Dobrym pomysłem jest zamrożenie go w mniejszych porcjach. Wtedy możesz wyjąć dokładnie tyle sosu, ile potrzebujesz do obiadu.

Jak przechowywać domowy sos pomidorowy?

Wystudzony sos przechowuj w szczelnym pojemniku w lodówce. Jeśli przygotowujesz go z myślą o dłuższym przechowywaniu, lepiej go zamrozić, zamiast zakładać długą trwałość w lodówce.

Sos pomidorowy z warzyw – przepis zero waste, który warto zapamiętać

Najlepsze w tym przepisie jest to, że nie musisz za każdym razem gotować go dokładnie tak samo.

Dziś możesz mieć cukinię i bakłażana, jutro marchew, paprykę i seler, a innym razem w garnku wylądują trzonki brokułów i kalafiora.

Pomidory połączą wszystkie te składniki w jeden aromatyczny sos.

I właśnie na tym polega idea gotowania zero waste – nie zawsze trzeba kupować kolejne produkty, żeby przygotować coś dobrego. Czasami wystarczy wykorzystać to, co już mamy w kuchni.

A Wy co robicie z resztek warzyw?

Wyrzucacie je, zamrażacie, wykorzystujecie do zupy, czy macie swój sprawdzony sposób na warzywne resztki?