Tomatokeftedes – greckie placki z pomidorów z Santorini

Greckie placki z pomidorów, czyli tomatokeftedes, to jeden z najbardziej charakterystycznych przysmaków Santorini. Przygotowuje się je z dojrzałych, aromatycznych pomidorów, cebuli, świeżych ziół i niewielkiej ilości mąki, a następnie smaży na złoty kolor.

Na zewnątrz są przyjemnie chrupiące, a w środku miękkie, soczyste i pełne smaku. To świetny pomysł na wegetariańską przekąskę, lekki obiad, kolację albo greckie meze.

Co ciekawe, tomatokeftedes powstały jako prosty sposób na wykorzystanie lokalnych pomidorów. Dzisiaj kojarzone są przede wszystkim z Santorini, choć podobne placki pomidorowe spotyka się również w innych częściach Grecji.

Greckie placki z pomidorów – jakie pomidory wybrać?

Najważniejsze są dojrzałe, aromatyczne pomidory, najlepiej takie, które mają dużo smaku, ale nie są przesadnie wodniste.

Oryginalnie tomatokeftedes z Santorini przygotowuje się z charakterystycznych, niewielkich pomidorów uprawianych na wyspie. Ich intensywny smak wiąże się między innymi z suchym klimatem i warunkami uprawy. W domu bez problemu możesz jednak wykorzystać dobre, dojrzałe pomidory dostępne w sezonie. 

Dobrze sprawdzą się pomidory mięsiste, dojrzałe i intensywnie czerwone. Jeśli są bardzo soczyste, trzeba po prostu dokładniej odsączyć nadmiar płynu.

Tomatokeftedes – składniki

Na około 12–14 niewielkich placków potrzebujesz:

• 700 g dojrzałych pomidorów,

• 1 średniej czerwonej cebuli,

• 2 łyżek świeżej mięty,

• 2 łyżek świeżej natki pietruszki,

• 1 łyżeczki suszonego oregano,

• około 120–150 g mąki pszennej,

• ½ łyżeczki proszku do pieczenia – opcjonalnie,

• ½ łyżeczki soli,

• świeżo mielonego pieprzu,

• oliwy lub oleju do smażenia.

Czy tomatokeftedes są wegańskie?

Tak, ten podstawowy przepis jest wegański.

Do masy nie dodajemy jajka ani nabiału. W niektórych współczesnych przepisach można znaleźć fetę, ale nie jest ona konieczna do przygotowania pysznych placków pomidorowych. W wersji wegańskiej najlepiej podać je z sosem na bazie roślinnego jogurtu, hummusem albo po prostu z dodatkiem świeżych ziół. Wersja bez jajek so klasyczny przepis na tomatokeftedes. 

Jak zrobić greckie placki z pomidorów?

1. Przygotuj pomidory

Pomidory umyj i drobno posiekaj albo zetrzyj na tarce o dużych oczkach.

Nie musisz koniecznie obierać ich ze skórki. Jeżeli jednak skórka jest twarda, możesz wcześniej sparzyć pomidory wrzątkiem i ją usunąć.

Najważniejszy jest kolejny krok.

2. Odsącz pomidory

Posiekane pomidory przełóż na sitko i pozostaw na około 20–30 minut, aby pozbyć się nadmiaru soku.

Możesz również delikatnie odcisnąć je dłonią.

To właśnie odpowiednie odsączenie pomidorów jest jednym z najważniejszych sekretów udanych tomatokeftedes. Jeśli w pomidorach pozostanie zbyt dużo wody, trzeba będzie dodać bardzo dużo mąki, a placki mogą wyjść ciężkie i mniej pomidorowe. 

3. Posiekaj cebulę i zioła

Cebulę bardzo drobno posiekaj.

Miętę i natkę pietruszki również drobno posiekaj. To właśnie świeże zioła nadają greckim plackom charakterystyczny, śródziemnomorski aromat.

4. Przygotuj masę na placki

Do odsączonych pomidorów dodaj cebulę, miętę, pietruszkę, oregano, sól i pieprz.

Następnie wsyp około 100 g mąki oraz proszek do pieczenia, jeśli go używasz.

Wymieszaj.

Jeżeli masa jest bardzo rzadka, dodawaj pozostałą mąkę po łyżce, aż uzyskasz gęstą masę, którą można nabierać łyżką i kłaść na patelnię.

Nie kieruj się wyłącznie sztywną liczbą gramów mąki. Ilość zależy od tego, ile wody zawierały pomidory. Mąkę dodaje się w ilości potrzebnej do uzyskania odpowiedniej konsystencji. 

5. Odstaw masę

Jeśli masz czas, przykryj miskę i odstaw masę na około 30 minut do lodówki.

Dzięki temu smaki ziół, cebuli i pomidorów lepiej się połączą, a masa nieco zgęstnieje. 

6. Smaż tomatokeftedes

Na patelni rozgrzej oliwę lub olej.

Nakładaj po jednej łyżce masy, lekko ją spłaszczając. Placki powinny być raczej małe – dzięki temu łatwiej je obrócić i równomiernie usmażyć.

Smaż na średnim ogniu przez około 2–3 minuty z każdej strony, aż będą złociste i chrupiące.

Po usmażeniu przełóż tomatokeftedes na papierowy ręcznik lub kratkę, aby odsączyć nadmiar tłuszczu. 

Jak zrobić chrupiące placki z pomidorów?

Jeżeli zależy Ci na chrupiących brzegach i miękkim środku, zwróć uwagę na kilka rzeczy.

Dobrze odsącz pomidory. To najważniejszy punkt.

Nie wsypuj od razu dużej ilości mąki. Dodawaj ją stopniowo. Zbyt dużo mąki sprawi, że placki będą ciężkie.

Smaż na dobrze rozgrzanym tłuszczu. Jeśli patelnia będzie zbyt chłodna, masa zacznie chłonąć tłuszcz.

Nie rób zbyt dużych placków. Małe tomatokeftedes łatwiej usmażyć na chrupiąco.

Nie przewracaj ich zbyt wcześnie. Najpierw jedna strona powinna dobrze się ściąć i zrumienić.

Czy do tomatokeftedes dodaje się cebulę?

Tak. Cebula jest częstym składnikiem greckich placków pomidorowych i bardzo dobrze podkreśla smak pomidorów.

Najlepiej posiekać ją bardzo drobno. W zależności od przepisu można wykorzystać cebulę czerwoną, zwykłą albo dymkę. 

Mięta w greckich plackach pomidorowych

Jeżeli przygotowujesz tomatokeftedes po raz pierwszy, nie pomijaj mięty.

To właśnie połączenie dojrzałych pomidorów, mięty, cebuli i oregano sprawia, że te placki smakują zupełnie inaczej niż popularne placki warzywne. 

Możesz oczywiście zwiększyć jej ilość, jeśli lubisz wyraźnie ziołowy smak.

Z czym podawać tomatokeftedes?

Greckie placki pomidorowe najlepiej podawać na gorąco lub ciepło, kiedy ich brzegi są jeszcze chrupiące.

Pasują do nich:

• tzatziki,

• jogurt grecki,

• sos jogurtowo-czosnkowy,

• hummus,

• fava,

• sos ziołowy,

• świeża sałatka grecka,

• oliwki,

• świeże zioła i cząstki cytryny.

Tomatokeftedes mogą być również elementem większego greckiego meze. W greckiej kuchni spotyka się je zarówno jako przekąskę, jak i lekkie danie.

Wersja wegańska z sosem czosnkowym

Jeżeli chcesz zachować całe danie w wersji wegańskiej, przygotuj prosty dip z:

• gęstego jogurtu roślinnego,

• czosnku,

• soku z cytryny,

• oliwy,

• soli,

• świeżej mięty.

Dzięki temu tomatokeftedes nadal pozostają w pełni roślinnym daniem.

Czy pomidory trzeba obierać do tomatokeftedes?

Nie jest to konieczne.

Wiele przepisów przygotowuje tomatokeftedes z pomidorów rozdrobnionych lub startych bez wcześniejszego obierania. Jeżeli jednak używasz dużych pomidorów z grubą skórką, możesz ją usunąć.

Ważniejsze od samego obierania jest pozbycie się nadmiaru soku.

Czy można zrobić tomatokeftedes z bardzo soczystych pomidorów?

Tak, ale trzeba je dobrze odsączyć.

To szczególnie ważne przy dużych, bardzo dojrzałych pomidorach. Jeżeli masa będzie zbyt mokra, dodawanie kolejnych łyżek mąki nie zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem. Lepiej najpierw jeszcze raz odcisnąć pomidory.

Dzięki temu zachowasz intensywny smak pomidorów zamiast otrzymać po prostu mączne placuszki.

Czy tomatokeftedes można zrobić bez jajka?

Tak. Tradycyjne i współczesne wersje tomatokeftedes mogą być przygotowywane bez jajek. Masa opiera się na pomidorach, cebuli, ziołach i mące, która pomaga ją związać. 

Dlatego jest to ciekawy przepis dla osób szukających wegańskich placków z pomidorów.

Czy można dodać fetę?

Tak, ale wtedy otrzymasz bardziej treściwą, serową wersję.

Feta pojawia się w części przepisów na tomatokeftedes, obok pomidorów, cebuli i świeżych ziół. Jeśli dodasz ją do masy, zmniejsz ilość soli, ponieważ feta jest już słona. 

Jeżeli zależy Ci na wegańskich plackach pomidorowych, po prostu ją pomiń.

Tomatokeftedes – co oznacza ta nazwa?

Greckie słowo tomatokeftedes oznacza w praktyce pomidorowe placuszki lub pomidorowe „keftedes”. To właśnie dlatego w polskich przepisach możesz spotkać określenia tomatokeftedes, domatokeftedes, greckie placki pomidorowe albo greckie placki z pomidorów. 

Najbardziej charakterystyczne są jednak te związane z Santorini, gdzie tomatokeftedes należą do tradycyjnych dań wyspy. 

Co zrobić z dużą ilością pomidorów?

Jeśli latem masz w domu więcej pomidorów, niż jesteś w stanie zjeść, tomatokeftedes są świetnym sposobem na ich wykorzystanie.

Zamiast kolejnej sałatki czy sosu pomidorowego możesz przygotować chrupiące placuszki z dużą ilością świeżych ziół.

To również dobry sposób na wykorzystanie bardzo dojrzałych pomidorów – pod warunkiem że są zdrowe i nie mają oznak zepsucia.

Greckie placki z pomidorów – smak Santorini na talerzu

Tomatokeftedes pokazują, jak niewiele potrzeba, aby przygotować charakterystyczne danie kuchni greckiej. Dojrzałe pomidory, cebula, mięta, oregano i odrobina mąki wystarczą, aby powstały złociste, aromatyczne placuszki.

Najważniejszy sekret to nie przesadzić z mąką i przede wszystkim dobrze odsączyć pomidory. Wtedy ich smak pozostaje na pierwszym planie, a brzegi placków pięknie się rumienią.

Jeśli lubisz kuchnię grecką, tomatokeftedes warto podać obok innych dań w stylu meze – z tzatziki, oliwkami, sałatką grecką i dobrym pieczywem.

A Ty co robisz z nadmiarem pomidorów? Przygotowujesz z nich sosy, przetwory, sałatki, czy próbowałaś już greckich tomatokeftedes?