Opiekunka osób starszych w Niemczech – dlaczego godna opieka musi kosztować?

Wystarczy wspomnieć o poprawie warunków zatrudnienia opiekunek w Niemczech, większych prawach pracowników czy uregulowaniu zasad opieki całodobowej, aby natychmiast pojawił się znajomy argument: niemieckich rodzin nie będzie stać na opiekunkę!

Naprawdę? A może problem polega na tym, że Niemcy tak bardzo przyzwyczaili się do stosunkowo taniej pracy opiekunek z Europy Wschodniej, że przestali dostrzegać, jakim przywilejem jest możliwość zapewnienia seniorowi niemal stałej obecności drugiego człowieka we własnym domu?

Jak Niemcy przyzwyczaili się do taniej opieki domowej 24 godziny na dobę?

Początki tej branży wyglądały zupełnie inaczej niż dzisiaj. Polskie opiekunki trafiały do niemieckich rodzin przede wszystkim dzięki znajomościom i poczcie pantoflowej. Często była to praca bez formalnego zatrudnienia, a znalezienie odpowiedniej osoby wymagało czasu i kontaktów.

Z czasem, wraz z otwieraniem granic i rozwojem rynku usług opiekuńczych, sytuacja zaczęła się zmieniać. Pojawiły się firmy pośredniczące, a następnie coraz większa liczba agencji oferujących legalne wyjazdy do Niemiec.

Branża rozwinęła się błyskawicznie. Dzisiaj konkurujące ze sobą agencje potrafią znaleźć opiekunkę w ciągu kilku dni, zorganizować transport i zapewnić rodzinie ciągłość opieki dzięki systemowi zmian. Dla wielu niemieckich gospodarstw domowych stało się to niemal standardową usługą.

Tylko że za tą wygodą kryje się praca konkretnego człowieka. Człowieka, który również potrzebuje odpoczynku, wolnego dnia, godnego wynagrodzenia i jasno określonych obowiązków.

Całodobowa opieka nad seniorem to luksus, a nie oczywisty standard

W wielu krajach możliwość zapewnienia osobie starszej stałej opieki w domu jest luksusem dostępnym dla nielicznych. Rodziny korzystają z pomocy opiekunów na godziny, usług instytucjonalnych albo same przejmują część obowiązków.

W Niemczech natomiast przez lata rozwinął się model, w którym rodzina może stosunkowo szybko zorganizować opiekę domową z obecnością opiekunki przez całą dobę, często w systemie rotacyjnym.

I właśnie do tego przyzwyczajenia warto się przyjrzeć.

Dlaczego dostępność takiej usługi miałaby być ważniejsza niż prawa osób, które ją wykonują? Czy fakt, że rodzina ponosi wysokie koszty opieki, oznacza, że opiekunka powinna godzić się na nieograniczoną dyspozycyjność, brak odpoczynku i obowiązki wykraczające poza ustalenia?

„Niemców nie będzie stać na opiekunkę” – czy to argument przeciwko zmianom?

Kiedy pojawia się temat lepszych warunków pracy, regulacji opieki całodobowej czy większej ochrony opiekunek, natychmiast odzywają się głosy zatroskane o niemieckie rodziny.

Słyszymy, że jeśli wzrosną koszty zatrudnienia, seniorów nie będzie stać na opiekę w domu. Jakby była to wystarczająca odpowiedź na każdy postulat poprawy sytuacji pracowników.

Oczywiście, wzrost kosztów może oznaczać, że część rodzin nie będzie mogła pozwolić sobie na dotychczasowy model opieki. To realny problem, którego nie należy ignorować. Ale czy rozwiązaniem ma być utrzymywanie niskich kosztów kosztem ludzi wykonujących tę pracę?

Nie każdego musi stać na całodobową opiekę domową. Tak samo jak nie każdego stać na prywatną pielęgniarkę, luksusowy dom opieki czy inne kosztowne usługi. Potrzeby rodzin są ważne, ale prawa pracowników nie mogą być od nich uzależnione.

Tania opiekunka nie jest prawem niemieckiej rodziny

Rynek opieki w Niemczech potrzebuje zmian. Potrzebne są przejrzyste zasady zatrudnienia, odpowiednie wynagrodzenie, odpoczynek, jasno określony zakres obowiązków i realna ochrona opiekunek.

Nie chodzi o to, aby odebrać seniorom możliwość pozostania we własnym domu. Chodzi o to, aby opieka domowa w Niemczech nie opierała się na założeniu, że jedna osoba może być dostępna przez 24 godziny na dobę tylko dlatego, że rodzina płaci za usługę.

Może więc zamiast ciągle zastanawiać się, czy Niemców będzie stać na opiekunkę, warto zadać inne pytanie: czy przez lata nie przyzwyczailiśmy się do tego, że cudza praca jest po prostu zbyt tania?

Bo godna opieka nad seniorem nie powinna oznaczać niegodnych warunków pracy dla opiekunki.

Czy uważacie, że niemieckie rodziny przyzwyczaiły się do zbyt taniej opieki domowej? Czy wyższe koszty usług opiekuńczych są nieuniknioną ceną za godne warunki pracy opiekunek?